Jak i gdzie zbierać grzyby w Polsce w 2026: zasady, kary, miejsca pod Warszawą

Denys Tatarov

grzybobranie, grzyby pod Warszawą, grzyby w Polsce, kary za grzyby, Lasy Państwowe
24 czerwca 2026, 14:44
Data aktualizacji: 7 lipca 2026, 12:00

Facebook X / Twitter Telegram Dodaj jako preferowane w Google

Zbierać grzyby w Polsce może każdy, kto przebywa w kraju legalnie — zarówno obywatel, jak i Ukrainiec pod ochroną czasową. W lasach państwowych (Lasy Państwowe) jest to bezpłatne i bez zezwoleń. Ale są miejsca, gdzie zbiór jest surowo zakazany: w Kampinoskim Parku Narodowym i w rezerwatach pod Warszawą grozi za to kara do 5000 zł. W tym artykule — wszystkie zasady, realne kwoty mandatów i lista sprawdzonych miejsc na grzyby wokół stolicy.

Spis treści

Czy cudzoziemiec może zbierać grzyby w Polsce

Dobra wiadomość dla wszystkich miłośników „cichego polowania”: polskie prawo nie różnicuje grzybiarzy ze względu na obywatelstwo. Prawo wstępu do lasu państwowego i zbioru grzybów, jagód oraz innych płodów runa leśnego na własne potrzeby ma każda osoba przebywająca na terytorium Polski legalnie — i Polak, i Ukrainiec pod ochroną czasową.

Gwarantuje to Ustawa o lasach z 28 września 1991 roku (Dz.U. 1991 Nr 101 poz. 444). Zgodnie z zasadą powszechnego korzystania z lasu, lasy państwowe są udostępniane ludności, a zbiór grzybów jest bezpłatny — nie istnieją żadne bilety, licencje ani opłaty za wstęp. Zapłacić trzeba tylko w jednym przypadku — jeśli złamiesz zakaz, o czym szczegółowo poniżej.

Krótko — najważniejsze

✓

W lasach państwowych (Lasy Państwowe) grzyby można zbierać bezpłatnie i bez zezwoleń — prawo to ma także Ukrainiec pod ochroną czasową.

W parkach narodowych i rezerwatach zbiór jest ZAKAZANY. Kampinoski Park Narodowy i Las Kabacki pod Warszawą — całkowity zakaz.

Kary są realne: mandat do 500 zł za zbiór w miejscu zakazanym, do 5000 zł za gatunki chronione lub niszczenie grzybni.

✓

Miejsca na grzyby pod Warszawą — Lasy Chojnowskie, Mazowiecki Park Krajobrazowy, lasy pod Otwockiem i Celestynowem, okolice Wieliszewa.

Nigdy nie zbieraj nieznanych grzybów. Jeden muchomor zielonkawy to dawka śmiertelna dla dorosłego człowieka.

Sezon „cichego polowania” w Polsce trwa od końca lata do późnej jesieni — zwykle od sierpnia do listopada, a po ciepłych deszczach grzyby pojawiają się masowo już pod koniec czerwca. Dla wielu Ukraińców to nie tylko ulubione hobby z domu, ale i przyjemny sposób na spędzenie weekendu na łonie natury oraz zaoszczędzenie na zakupach.

Gdzie zbierać można, a gdzie — kategorycznie nie

Swoboda zbioru w lasach państwowych nie oznacza, że zbierać można gdziekolwiek. Ustawa o lasach i Ustawa o ochronie przyrody wyodrębniają kilka typów terenów, gdzie grzybobranie jest całkowicie zakazane lub ograniczone. Złamanie tych zasad — to właśnie ta sytuacja, gdy bezpłatne hobby zamienia się w mandat.

⚠️ Najważniejsza zasada dla okolic Warszawy: w Kampinoskim Parku Narodowym i we wszystkich rezerwatach przyrody zbieranie grzybów jest SUROWO ZAKAZANE. To nie „szara strefa” — to wprost zakaz z realnymi mandatami i patrolami Straży Parku.

Gdzie zbiór grzybów jest dozwolony

✅ Lasy państwowe (Lasy Państwowe) — główny i największy teren do zbioru, bezpłatnie i bez zezwoleń

✅ Parki krajobrazowe — zbiór dozwolony, poza tymi położonymi w rezerwatach i strefach z zakazem wstępu

✅ Lasy prywatne — tylko za zgodą właściciela (właściciel ma prawo oznaczyć las tablicą o zakazie wstępu)

Gdzie zbiór grzybów jest ZAKAZANY

❌ Parki narodowe — jak Kampinoski Park Narodowy; całkowity zakaz na mocy Ustawy o ochronie przyrody

❌ Rezerwaty przyrody — jak Las Kabacki, Las Bielański, Łosiowe Błota pod Warszawą

❌ Uprawy do 4 metrów wysokości — stały zakaz wstępu

❌ Drzewostany nasienne i powierzchnie doświadczalne

❌ Ostoje zwierzyny oraz strefy z okresowym zakazem wstępu

❌ Tereny wojskowe i obszary oznaczone tablicami o zakazie wstępu

⚖️ Komentarz prawny. Zdaniem prawników zakaz zbioru grzybów w parkach narodowych i rezerwatach wynika wprost z art. 15 Ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 roku (tekst jednolity — Dz.U. 2026 poz. 13). Przepis ten zakazuje „pozyskiwania, niszczenia lub umyślnego uszkadzania roślin oraz grzybów” na terenie parków narodowych i rezerwatów. Oznacza to, że nawet jeden ścięty borowik w Kampinoskim Parku jest formalnie naruszeniem prawa.

👉 Przeczytaj także:
Mandaty i kary w Polsce dla Ukraińców: ruch drogowy, parkowanie, płatności — pełny przewodnik

Jakie kary grożą grzybiarzowi w Polsce

Wielu jest przekonanych, że „za grzyby nic nie grozi”. To mit. Polskie patrole — Straż Leśna, Straż Parku i policja — realnie wystawiają mandaty, zwłaszcza w weekendy w popularnych miejscach. Kwoty zależą od rodzaju naruszenia.

Maksymalna kara pieniężna za naruszenia związane z grzybami

do 5000 zł

za gatunki chronione lub niszczenie grzybni

Naruszenie	Kara	Podstawa
Zbiór w miejscu z zakazem (park, rezerwat, strefa zakazu wstępu)	mandat do 500 zł	Kodeks wykroczeń / ochrona przyrody
Zbiór chronionych gatunków grzybów	do 5000 zł	ochrona przyrody (art. 127)
Niszczenie ściółki leśnej, grzybów lub grzybni	grzywna 20–5000 zł	art. 163 Kodeksu wykroczeń
Umyślne naruszenie zakazów w parku narodowym/rezerwacie	areszt lub grzywna + nawiązka	art. 127 ochrony przyrody

Najczęstsza sytuacja to mandat do 500 zł za zbiór grzybów tam, gdzie obowiązuje stały lub okresowy zakaz wstępu: w parku narodowym, rezerwacie lub na uprawach. Jeśli natomiast zebrałeś gatunek chroniony albo przy nieostrożnym „wyrywaniu” zniszczyłeś grzybnię i ściółkę leśną, sprawa może trafić do sądu, a kara sięgnąć 5000 zł.

⚖️ Komentarz prawny. Prawnicy zwracają uwagę: odrębną odpowiedzialność za bezpośrednie niszczenie grzybów przewiduje art. 163 Kodeksu wykroczeń (ustawa z 20 maja 1971 r.). Kto w lesie rozgrzebuje ściółkę leśną i „niszczy grzyby lub grzybnię”, podlega grzywnie od 20 do 5000 zł albo karze nagany. Właśnie dlatego Lasy Państwowe radzą, by grzybów nie „wyrywać” z korzeniem, lecz ostrożnie ścinać lub wykręcać — to nie tylko ekologia, ale i sposób na uniknięcie wykroczenia.

Chronione gatunki grzybów: czego zbierać nie wolno

Polska była pierwszym krajem Europy, który już w 1983 roku wprowadził ochronę gatunkową grzybów. Dziś obowiązuje Rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 października 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, które zawiera listę 117 prawnie chronionych gatunków — część pod ochroną ścisłą, część pod częściową.

Dobra wiadomość: klasyczne „jadalne” grzyby z polskiego i ukraińskiego koszyka — borowiki, koźlarze, maślaki, kurki, opieńki — NIE podlegają ochronie i można je swobodnie zbierać w lasach państwowych. Pod ochroną są głównie rzadkie gatunki, których grzybiarze-amatorzy i tak nie biorą. Warto jednak wiedzieć o ich istnieniu, bo za zbiór gatunku chronionego grozi kara do 5000 zł.

Co warto wiedzieć o grzybach chronionych

📋 Lista — 117 gatunków w Rozporządzeniu z 2014 roku (Dz.U. 2014 poz. 1408)

❌ Ochrona ścisła — całkowity zakaz zbioru, niszczenia siedlisk i grzybni

⚠️ Ochrona częściowa — także zakaz umyślnego zbioru bez zezwolenia

✅ Borowiki, koźlarze, kurki, maślaki, opieńki — NIE są chronione, można je zbierać

💡 Porada: jeśli znalazłeś nieznany, ładny grzyb, nie ścinaj go „na wszelki wypadek” — zrób zdjęcie i sprawdź w domu. Tak nie ryzykujesz ani mandatu za gatunek chroniony, ani zatrucia. Aktualna lista gatunków chronionych jest na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ).

👉 Przeczytaj także:
Jak kupować taniej w Polsce: sprawdzone sposoby na oszczędzanie dla Ukraińców

Miejsca na grzyby pod Warszawą: 6 sprawdzonych kierunków

Okolice Warszawy to prawdziwy raj dla grzybiarza. Poniżej — sześć kierunków, które co roku polecają polscy grzybiarze i lokalne portale. Wszystkie znajdują się w lasach państwowych lub parkach krajobrazowych, gdzie zbiór jest dozwolony (poza rezerwatami). Przed wyjazdem zawsze sprawdzaj tablice na miejscu: granice rezerwatów bywają wewnątrz zwykłego lasu.

Lasy Chojnowskie (Nadleśnictwo Chojnów)

Na południe od Warszawy, w kierunku Piaseczna. Jeden z najpopularniejszych kierunków: trafiają się tu koźlarze, kurki, borowiki. Wygodne trasy spacerowe. Zbieraj poza granicami rezerwatów Chojnowskiego Parku Krajobrazowego.

Mazowiecki Park Krajobrazowy (Stara Miłosna, Zielony Ług)

Na wschód i południowy wschód od stolicy — od Wesołej i Rembertowa po Otwock. Bagniste lasy, torfowiska i dęby dają duże zróżnicowanie grzybów. Okolice Starej Miłosnej (Zielony Ług) słyną z kurek, podgrzybków i borowików. To park krajobrazowy — zbiór dozwolony poza rezerwatami.

Lasy pod Otwockiem i Celestynowem

Około 40–50 km na południowy wschód od Warszawy. Sosnowe lasy tego regionu to klasyka dla borowików, podgrzybków, kurek i maślaków. Bardzo popularny kierunek wśród warszawskich grzybiarzy; łatwo dojechać koleją KM/SKM.

Okolice Wieliszewa, Rajszewa, Wólki Radzymińskiej

Na północ od Warszawy, w kierunku Legionowa i Radzymina. Żyzne grzybnie: podgrzybki, maślaki, kurki, borowiki. Wygodnie dla mieszkańców północnych dzielnic stolicy.

Mostówka pod Wołominem

Na północny wschód od Warszawy. Malownicza okolica, gdzie dobrze trafiają się borowiki i inne grzyby leśne. Mniej ludzi niż w Otwocku — dobry wybór na spokojny weekendowy wyjazd.

Okolice Ciechanowa

Około 50 km na północny zachód od Warszawy. Mniej „wydeptany” przez turystów kierunek z dorodnymi borowikami i koźlarzami. Dla tych, którzy chcą przejechać nieco dalej dla spokoju i pełnego kosza.

❌ A oto gdzie pod Warszawą po grzyby jechać NIE wolno: Kampinoski Park Narodowy, Las Kabacki (rezerwat im. Stefana Starzyńskiego), Las Bielański i Łosiowe Błota (rezerwaty przyrody). Tu obowiązuje całkowity zakaz zbioru i patrole.

👉 Przeczytaj także:
Gdzie wybrać się z dziećmi w Warszawie: 16 sprawdzonych miejsc na rodzinny wypoczynek

Bezpieczeństwo: jak się nie zatruć i co robić przy podejrzeniu

Sezon grzybowy w Polsce co roku kończy się dziesiątkami zatruć, część z nich jest śmiertelna. Główna zasada jest prosta: zbieraj tylko te grzyby, które pewnie znasz. Jeden średni owocnik muchomora zielonkawego to dawka śmiertelna dla dorosłego człowieka, a pierwsze objawy zatrucia pojawiają się dopiero po 6–24 godzinach, gdy pomoc jest już trudna.

💡 Podstawowe zasady bezpieczeństwa grzybiarza: 🍄 nie zbieraj nieznanych i wątpliwych grzybów; 🧺 noś grzyby w wiklinowym koszyku, a nie w plastikowej torbie (w torbie się „duszą” i szybko psują); ❌ nie bierz zbyt młodych (trudno określić gatunek) ani zbyt starych grzybów; 🔪 ostrożnie ścinaj lub wykręcaj, nie niszcząc grzybni; 👶 nie podawaj dzikich grzybów małym dzieciom.

Jeśli masz wątpliwości co do zbioru — nie jedz. W Polsce działa bezpłatna usługa: grzyby można pokazać grzyboznawcy w stacji sanitarno-epidemiologicznej (sanepid, czyli Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna). Specjalista oceni, czy twoje grzyby są bezpieczne. To szczególnie ważne dla osób, które dopiero przyjechały i nie znają jeszcze polskich lasów. Dbanie o zdrowie to zarówno profilaktyka dla dzieci, jak i ostrożność z dzikimi darami lasu.

⚠️ Przy pierwszych objawach zatrucia (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, osłabienie po spożyciu grzybów) — natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź do szpitala. Zachowaj resztki potrawy i surowych grzybów — to pomoże lekarzom określić truciznę i dobrać leczenie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ukrainiec może zbierać grzyby w Polsce?

Tak. Prawo zbioru grzybów w lasach państwowych ma każda osoba przebywająca w Polsce legalnie, niezależnie od obywatelstwa — w tym Ukraińcy pod ochroną czasową. Jest to bezpłatne i bez zezwoleń.

Czy trzeba płacić za zbiór grzybów?

Nie. W Lasach Państwowych zbiór grzybów na własne potrzeby jest całkowicie bezpłatny (Dz.U. 1991 Nr 101 poz. 444). Zapłacić trzeba tylko w formie mandatu, jeśli złamiesz zakaz.

Czy można zbierać grzyby w Kampinoskim Parku Narodowym?

Nie. W parku narodowym zbiór grzybów jest surowo zakazany na mocy art. 15 Ustawy o ochronie przyrody. Za naruszenie grozi mandat, a patrole Straży Parku regularnie sprawdzają odwiedzających.

Jaki mandat za zbiór grzybów w miejscu zakazanym?

Zwykle mandat do 500 zł. Za zbiór gatunków chronionych lub niszczenie grzybni — kara do 5000 zł (art. 163 Kodeksu wykroczeń, art. 127 ochrony przyrody).

Czy można zbierać grzyby w parku krajobrazowym?

Tak, w parku krajobrazowym zbiór jest dozwolony — w odróżnieniu od parku narodowego. Wyjątek to rezerwaty wewnątrz parku i strefy z tablicami o zakazie wstępu.

Jakie grzyby w Polsce są pod ochroną?

Lista — 117 gatunków w Rozporządzeniu z 9 października 2014 roku (Dz.U. 2014 poz. 1408). Zwykłe grzyby jadalne — borowiki, kurki, maślaki, koźlarze, opieńki — NIE są chronione.

Gdzie się zwrócić, jeśli nie jestem pewien zebranych grzybów?

Do stacji sanepid (Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna) — grzyboznawca bezpłatnie sprawdzi twoje grzyby. Przy objawach zatrucia — natychmiast dzwoń pod 112.

Lista kontrolna grzybiarza pod Warszawą

Przed wyjazdem na grzyby sprawdź

☑️ Wybrane miejsce to las państwowy lub park krajobrazowy, a nie park narodowy czy rezerwat

☑️ Na miejscu nie ma tablic o zakazie wstępu (uprawy, ostoja zwierzyny)

☑️ Masz wiklinowy koszyk, nóż i wygodne buty

☑️ Zbierasz tylko znane gatunki; nieznane — fotografujesz, nie ścinasz

☑️ Nie niszczysz grzybni — ostrożnie ścinasz lub wykręcasz grzyb

☑️ Wiesz, gdzie jest najbliższy sanepid, by sprawdzić grzyby przy wątpliwościach

☑️ Masz w telefonie numer 112 na wypadek zatrucia

Oficjalne źródła

Gdzie sprawdzić zasady i miejsca

🌲 Lasy Państwowe (zasady zbioru): lasy.gov.pl/…/grzyby

🗺️ Bank Danych o Lasach (mapa lasów): bdl.lasy.gov.pl

🏞️ Kampinoski Park Narodowy (regulamin): kampinoski-pn.gov.pl

🍄 Gatunki chronione (GDOŚ): gov.pl/web/gdos

⚖️ Teksty ustaw: isap.sejm.gov.pl

Najważniejsze, co należy zrobić teraz:

Wybierz jeden z dozwolonych kierunków pod Warszawą (np. Lasy Chojnowskie lub lasy pod Otwockiem), sprawdź na mapie bdl.lasy.gov.pl, że to nie park narodowy ani rezerwat, weź wiklinowy koszyk — i zbieraj tylko te grzyby, które pewnie znasz. Nieznane grzyby — do sanepidu albo do kosza, nigdy na patelnię.

Artykuł ma charakter informacyjny i został opracowany na podstawie oficjalnych źródeł (Lasy Państwowe, Kampinoski Park Narodowy, isap.sejm.gov.pl) według stanu na czerwiec 2026 roku. Zasady zbioru, granice rezerwatów i lista gatunków chronionych mogą się zmieniać. Przed wyjazdem sprawdzaj aktualne dane na lasy.gov.pl i stronach konkretnych parków narodowych, a w przypadku zatrucia natychmiast wzywaj pomoc medyczną pod numerem 112.