Karta pobytu dla Ukraińców wjeżdżających do Polski po 24 lutego 2022 roku

24 stycznia 2023
Flagi Ukrainy i Polski. Pl Source: Vista Create

Niedawno znowelizowano specustawę o pomocy Ukraińcom w Polsce, która m.in. reguluje kwestię uzyskania zezwolenia na pobyt przez Ukraińców. Oto wyjaśnienia polskich urzędników, kto i kiedy spośród ukraińskich uchodźców będzie mógł ubiegać się o kartę pobytu w Polsce i czy jest to obowiązkowe?

Czy uchodźcy z Ukrainy mają obowiązek ubiegać się o Kartę Pobytu?

Ukraińcy, którzy wjechali do Polski po wybuchu pełnoskalowej agresji Rosji i otrzymali status tymczasowej ochrony europejskiej (PESEL UKR), przebywają teraz w kraju legalnie. Zgodnie ze specustawą przyjętą w Polsce w marcu 2022 roku i znowelizowaną, przymusowi migranci z Ukrainy nie muszą ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy i nie mają do tego podstaw prawnych.

Czyli absolutnie wszyscy obywatele Ukrainy, którzy przyjechali do Polski z powodu wojny, niezależnie od tego, kiedy przekroczyli granicę ukraińsko-polską po 24 lutego 2022 roku i jakie mają zatrudnienie, nie muszą ubiegać się o kartę pobytu. Ukraińscy uchodźcy mogą legalnie przebywać w Polsce co najmniej do 23 sierpnia 2023 r., a polskie władze już zadeklarowały gotowość do przedłużenia tego okresu, niezależnie od aktualnej sytuacji w Ukrainie w tym czasie.

Niemniej jednak niektórzy Ukraińcy chcieliby z pewnych względów ubiegać się o kartę czasowego pobytu w Polsce. A pierwsza wersja specustawy o pomocy dla Ukraińców przewidywała, że ukraińscy migranci, którzy będą przebywać w Polsce przez 9 miesięcy lub dłużej, będą mogli ubiegać się o zezwolenie na pobyt. Jednak w grudniu 2022 roku, zgodnie z decyzją UdSC (Urząd do Spraw Cudzoziemców), możliwość ta została anulowana ze względu na przewidywaną nadmierną liczbę wnioskodawców pochodzących od obywateli Ukrainy.

Jednocześnie, dążąc do optymalizacji sytuacji z pomocą dla obywateli Ukrainy, polski rząd wprowadził niedawno nowe zmiany w specustawie, które wprowadzają zaktualizowane zasady pobytu Ukraińców w Polsce i otwierają nowe możliwości. Obejmuje to wydanie karty pobytu. Nowelizacja została już przyjęta przez Sejm i Senat i czeka na podpis Prezydenta RP, po czym innowacje wejdą w życie.

Kiedy ukraińscy uchodźcy będą mogli ubiegać się o kartę pobytu w Polsce?

Michał Błeszyński, dyrektor Departamentu Prawa Migracyjnego UdSC (Urząd do Spraw Cudzoziemców) oraz Jarosław Szajner, kierownik UdSC, wyjaśnili portalowi inpoland.net.pl warunki i procedurę wydawania karty pobytu dla Ukraińców, którzy wjechali do Polski po 24 lutego 2022 r. i otrzymali status ochrony czasowej (PESEL UKR).

Jak tłumaczą polscy urzędnicy, ostatnia aktualizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy otwiera możliwość stopniowego rozpoczęcia przyjmowania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy od ukraińskich migrantów wojskowych. Jedną z kluczowych innowacji, która to umożliwia, jest usunięcie z ustawy przepisu wymagającego od ukraińskich uchodźców przebywania na terytorium Rzeczypospolitej przez co najmniej 9 miesięcy przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt.

Zgodnie z nowymi przepisami ustawy, nie będzie już brana pod uwagę data wjazdu do Polski i długość pobytu w kraju. Niezależnie od daty wjazdu, ukraińscy uchodźcy mają mieć możliwość ubiegania się o kartę pobytu już od kwietnia 2023 roku. Jednak według Michała Błeszyńskiego, będą mogły się o nią ubiegać tylko trzy kategorie obywateli Ukrainy:

  • oficjalnie zatrudnieni w Polsce;
  • wysoko wykwalifikowani specjaliści (Niebieska Karta) – głównie pracowników IT, naukowców nauk przyrodniczych i stosowanych, energetyków, lekarzy, nauczycieli ze stopniem naukowym, projektantów, architektów itp;
  • osoby prowadzące zarejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce.

Jednocześnie szef UdSC Jarosław Szajner zaznacza, że dla uchodźców z Ukrainy zostanie wprowadzona inna niż standardowa procedura wydawania Karty Pobytu.

Specjalna procedura wydawania Karty Pobytu dla uchodźców z Ukrainy

Według urzędników, obecnie trwają prace nad algorytmem, który ma sprawić, że procedura wydawania karty pobytu dla Ukraińców będzie jak najbardziej sprawna i wygodna. Na etapie «wejściowym» procedurę składania wniosków powinien przyspieszyć fakt, że wnioskodawca nie będzie musiał osobiście udawać się do instytucji – odciski palców zostaną pobrane z bazy PESEL UKR i automatycznie dodane do systemu teleinformatycznego Pobyt. Dopiero jeśli z jakichś przyczyn technicznych nie będzie to możliwe, wnioskodawca będzie musiał osobiście stawić się w urzędzie wojewódzkim, o czym zostanie dodatkowo poinformowany.

Również Ministerstwo Cyfryzacji przygotowuje obecnie możliwości techniczne, aby umożliwić cudzoziemcom podpisanie wniosku o kartę pobytu za pomocą platformy Profil Zaufany. Taka możliwość powinna być dostępna do 1 kwietnia 2023 r., ale ze względu na złożoność zadania urzędnicy sugerują, że prace przygotowawcze mogą się opóźnić do drugiego kwartału 2023 r.

Zapraszamy do dołączenia do naszego kanału Telegram pod adresem https://t.me/ukrainianinpolandpl oraz do naszej strony na Facebooku https://www.facebook.com/ukrainianinpolandpl. Dzięki temu będą Państwo na bieżąco z najnowszymi wiadomościami i wydarzeniami.

Co to jest karta pobytu?

Karta pobytu jest dokumentem wydawanym przez polskie władze, poświadczającym tożsamość posiadacza podczas jego pobytu w Polsce. Jest to zezwolenie na pobyt czasowy lub stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dzięki któremu migrant może wielokrotnie przekraczać granicę bez konieczności uzyskania dodatkowej wizy i korzystać z większości podstawowych praw obywatelskich.

Karta pobytu to zwykła plastikowa karta, podobna do karty bankowej, zawierająca podstawowe informacje o jej posiadaczu, m.in.:

  • kwestionariusz i dane biometryczne;
  • czarno-białą fotografię;
  • adres zameldowania;
  • numer PESEL i dostęp do rynku pracy.

W karcie wskazany jest również organ wydający, okres ważności dokumentu, a ponadto podstawa, na jakiej cudzoziemiec przebywa w Polsce. To właśnie ten powód decyduje o rodzaju karty.

Rodzaje kart pobytu

W zależności od statusu, w jakim cudzoziemiec przebywa w Polsce, istnieją trzy rodzaje kart.

Karta pobytu (karta tymczasowego pobytu)

Karta pobytu wydawana jest na okres 1-3 lat. Uprawnia ona do legalnego pobytu przez cały okres ważności i może być przedłużana nieograniczoną liczbę razy. Procedurę wydawania tej karty reguluje rozdział V ustawy o cudzoziemcach.

Karta stałego pobytu

Karta stałego pobytu wydawana jest na okres 10 lat i może być przedłużana. Karta stałego pobytu potwierdza prawo cudzoziemca do stałego pobytu w kraju i przybliża go do praw obywateli polskich. Przepisy dotyczące wydawania tej karty są określone w rozdziale VI ustawy o cudzoziemcach.

Karta pobytu UE

Zasadniczo karta stałego pobytu UE jest kartą stałego pobytu dla mieszkańców Unii Europejskiej. Dokument wydawany jest na czas nieokreślony i podlega zasadom zawartym w rozdziale 2, dziale VI ustawy o cudzoziemcach.

Standardowe wymagania dotyczące uzyskania karty pobytu

Jak wspomniano powyżej, każdy rodzaj karty ma inną grupę docelową. Najbardziej dostępne jest zezwolenie na pobyt czasowy. Mogą się o nią ubiegać cudzoziemcy, którzy studiują na polskich uczelniach, prowadzą pracę naukową lub działalność gospodarczą, albo pracują w Polsce. Chodzi tu przede wszystkim o:

  • wysoko wykwalifikowanych, wyspecjalizowanych specjalistów;
  • pracowników wysłanych do Polski przez pracodawcę;
  • pracowników sezonowych.

Również migranci, którzy przyjeżdżają do Polski w celu łączenia rodzin, a także ofiary handlu ludźmi, mają prawo do karty czasowego pobytu.

Jeśli chodzi o Kartę Stałego Pobytu, to mogą się o nią ubiegać dzieci cudzoziemców, które już posiadają taki dokument, dzieci obywateli polskich, a także cudzoziemcy, którzy pozostają w związku małżeńskim z Polakami od co najmniej 3 lat i posiadają zezwolenie czasowe. O kartę stałego pobytu mogą ubiegać się również osoby posiadające Kartę Polaka, status uchodźcy lub mieszkające w kraju na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy od co najmniej pięciu lat.

Standardowa procedura ubiegania się o kartę pobytu

Jeśli istnieją istotne przesłanki do wszczęcia procedury Karty Pobytu, cudzoziemiec musi przede wszystkim skontaktować się z Urzędem ds. Cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w miejscu zamieszkania i złożyć komplet dokumentów:

  • formularz wniosku (jego forma zależy od rodzaju wnioskowanej karty);
  • cztery fotografie o wymiarach 3,5×4,5 cm;
  • oryginał i kopie paszportu;
  • dokument potwierdzający podstawy do otrzymania karty (np. zaświadczenie z placówki oświatowej, zaświadczenie o zawarciu związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub Karta Polaka)
  • dokument potwierdzający zameldowanie na pobyt czasowy (w przypadku Karty Pobytu Czasowego);
  • dokumenty potwierdzające zdolność do zapłaty (zaświadczenie z banku, urzędu skarbowego lub pracy);
  • pokwitowanie zapłaty opłaty skarbowej.

Zobacz też: Gdzie znaleźć bezpłatną pomoc prawną w Polsce?

Formularz jest dostępny w Urzędzie ds. Cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w miejscu zamieszkania lub można go pobrać z rządowej strony internetowej. Kandydat musi wypełnić formularz zgłoszeniowy w dwóch egzemplarzach. W niektórych przypadkach na liście dokumentów może być wymagane ubezpieczenie zdrowotne oraz dokument potwierdzający posiadanie przez kandydata miejsca zamieszkania na karcie (umowa najmu lub umowa kupna mieszkania).

Wypełniając wniosek o wydanie karty pobytu czasowego lub stałego należy pamiętać, że wszelkie poprawki w formularzu wniosku są zabronione. Musi być wypełniony czytelnie, drukowanymi literami i wyłącznie w języku polskim. Każda komórka powinna zawierać tylko jeden znak (literę, cyfrę itp.), a wybraną odpowiedź na pytania należy oznaczyć znakiem X. Płeć kandydata należy oznaczyć pojedynczą literą «M» (w przypadku mężczyzn) lub «K» (w przypadku kobiet). Również podpis wnioskodawcy nie powinien wykraczać poza przydzielony kwadrat.

Usługa składania wniosków o wydanie karty pobytu przez internet

Od niedawna możliwe stało się złożenie wniosku o kartę pobytu przez internet. Jest to możliwe dzięki systemowi zarządzania sprawami (MOS). Serwis dostępny jest w 7 językach, w tym w języku ukraińskim.

Jak złożyć wniosek o kartę pobytu za pomocą MOS

Aby złożyć wniosek za pomocą modułu zarządzania sprawami, należy:

1. Wejdź na stronę internetową pod tym linkiem: mos.cudzoziemcy.gov.pl/ua.
2. Wypełnij formularze wniosku online o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce i złóż je.
3. Wydrukuj je, podpisz i złóż podczas osobistej wizyty w Urzędzie Wojewódzkim.

Procedura ta powinna znacznie ułatwić proces uzyskiwania zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.

Dodatkowe funkcje w module Case Management

Oprócz złożenia wniosku o Kartę Pobytu, portal umożliwi Ci również:

  • sprawdzić, czy wnioskodawca ma prawo do pobytu w Polsce;
  • uzyskać informacje na temat procedur regulujących wjazd, wyjazd i pobyt cudzoziemców w Polsce;
  • uzyskać informacje o błędach, które możesz popełnić na etapach składania dokumentów;
  • dostęp do list kontrolnych procedur (aby upewnić się, że wykonujesz właściwe czynności podczas składania wniosku).

W przyszłości planowane jest, że proces wypełniania wniosku (wniosku) pozostanie w trybie online.

Terminy i procedury wydawania karty

Zgodnie z przepisami, decyzja o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt jest podejmowana w ciągu trzech miesięcy od złożenia wniosku. Jeśli decyzja jest pozytywna, to produkcja samej plastikowej karty trwa około dwóch tygodni.

Stan gotowości dokumentu można sprawdzić, kontaktując się telefonicznie z osobą prowadzącą sprawę. Natomiast w 2022 roku informacje o zmianach w stanie sprawy cudzoziemca są przesyłane bezpośrednio na jego telefon. Na przykład po złożeniu dokumentów otrzymuje się powiadomienie o ich przyjęciu do rozpatrzenia, a po podjęciu decyzji wnioskodawca otrzyma zaproszenie do stawienia się w urzędzie i podpisania niezbędnych dokumentów. Po otrzymaniu powiadomienia o wyrobieniu karty cudzoziemiec musi odebrać dokument w urzędzie.

Czy można odmówić wydania zezwolenia na pobyt?

Odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub stały może nastąpić, gdy wnioskodawca nie spełnia wymogów dokumentu, podał nieprawdziwe informacje, znajduje się na liście osób „niepożądanych” lub stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego państwa. Nielegalni, skazani i dłużnicy podatkowi również nie otrzymują kart.

Jeśli cudzoziemiec uzna, że odmowa jest niezgodna z prawem, ma prawo odwołać się od decyzji w ciągu 14 dni od jej otrzymania.

Koszt przetworzenia

Od 29 lipca 2022 r. wzrosły opłaty za przetwarzanie dokumentów dla cudzoziemców. Obecnie, jak podaje Urząd ds. Cudzoziemców, opłata za zezwolenie na pobyt (w tym zezwolenie na pobyt wydawane bezpośrednio po udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE) wynosi 100 zł. Opłatę nadal należy uiszczać w kasie organu wydającego lub na jego rachunek bankowy. Istnieje jednak określony wykaz przypadków, w których za wydanie dokumentów nie pobiera się opłaty. Listę można znaleźć na odpowiedniej stronie rządowego portalu.

Irina Turaieva

Autor artykułów, filolog, redaktor-tłumacz. Lubię wiersze, muzykę autorską i wyprawy nad morze. Każdego dnia uczę się ufać Bogu i cieszyć się każdą chwilą życia.

podziel się
Polecane
Najnowsze
Popularne

Możliwość komentowania została wyłączona.